Темната страна на блокчејн

‘Војна на ѕвездите’ е  филм за едно мало дете наречено Анакин Скајвокер. Именуван “Избраниот”, Анакин е месија на сагата, кој има потенцијал да донесе рамнотежа во силата и да обезбеди мир низ целата галаксија.

 (Спојлер)

 Самиот тој не ја оправда целата возбуда околу него.

На крајот, индивидуалната сложеност на Анакин, недостатокот на дисциплина и неискуството на крајот го претвора во Дарт Вејдер, лик кој не е ништо помалку од чиста манифестација на злото.

Постои некоја сличност што може да се најде со блокчејн. Обично се рекламира како светиот грал на нашето време. Интернет 2.0. Крајниот одговор на сите наши проблеми. Технолошкиот Исус.

 И има големи шанси навистина да биде тоа. Иако и покрај тоа што има различни можни начини на употреба, блокчејнот сигурно не е само сонце и виножита. Има свои недостатоци. И тие се повеќе од неколку.

Техничка комплексност

Разбирањето на блокчејн и криптографијата во целина бара високо техничко знаење. Нивната примена во обезбедувањето реални решенија е неверојатно тешко. Областа е се уште млада (неговата прва практична концептуализација во Биткоин беше воведена пред само 10 години) и нејзината сложеност е една од главните причини што ја спречуваат да се движи низ мејнстримот. Крипто полето е во очајна потреба од специјалисти. На владино ниво проблемот е уште поизразен поради природната тенденција на јавниот сектор да заостанува зад технолошкиот напредок.

Непроменливоста на главниот ledger е дополнителна техничка бариера. Со оглед на фактот дека откако ќе се увезат информациите содржани во блокчејнот практично таму се засекогаш, клучно е да се развијат соодветни стандарди за обработка. Хакерите, на пример, исто така можат да профитираат со искористување на недостатоци кои се својствени за кодот зад мрежа.

Скалабилност

Блокчејните работат на дистрибуиран модел каде што податоците се истовремено складирани на повеќе компјутери. Секој компјутер учесник (јазол) го одржува истиот запис за да се обезбедат нулта прекини и континуитет на мрежата и непроменливоста. Новите податоци се подложни на колективно одобрување на здружените јазли, што го прави многу повторувачки процес. Бидејќи само еден јазол е награден кога блокот е завршен, може да се повикате на аргументот дека многу од работата е “за џабе”.

Овие карактеристики ги сочинуваат следните бариери кои стојат на патот на масовно блокчејн усвојување.

  1. Зачувувањето на информациите на блокчејн бара значително повеќе компјутерска моќ за работа отколку користењето на неговата централизирана спротивност.
  2. Блокчејн мрежите имаат потреба од доволно големина за да работат правилно. Биткоин во моментов може да обработува не повеќе од 7 трансакции во секунда. VISA, од друга страна, над 24.000 во секунда, додека во просек 150 милиони дневно. Недостатокот на јазли не предизвикува само побавни трансакции, но исто така може да ги зголеми трошоците кога побарувачката се зголемува и понудата стагнира.
  3. Но, не грижете се. Блокчејните може оптимално да работат на индустриско ниво откако ќе имаме функционална еко-пријателска економија или со додавање на други помалку енергетски интензивни modus operandi, различни од proof of work.

Сепак, имајте на ум дека горенаведените точки се само нуспроизвод од раната фаза на развој на блокчејнот и повеќе решенија доаѓаат во иднина!

 Креиран од Тадеус Дрижа и Џозеф Пон за решавање на проблемот со скалабилноста е Lightning Network – дополнителен слој од протокол кој создава off-blockchain мрежа од канали за микроплаќање кои се користат за поевтино и побрзо работење. The Lighting Network најмногу е одговорен за проблемите со скалабилност на Биткоин, но неговата примена дефинитивно не е само за ова – неговата функционалност се тестира за Етереум, Litecoin, Stellar и многу други.

Кога станува збор за складирање, иницијативи како што се Golem и GridCoin, прават чекор подалеку со ангажирање блокчејн како средство за формирање на меѓусебно поврзан глобален компјутер за зголемување на светската компјутерска моќност.

 Се појавуваат и алтернативи на еко-непријателскиот proof of work консензусен алгоритам. Сопствената скалабилност на Ether, беше спомната од страна на Виталик Бутерин претходно оваа година, со префрлување кон поефикасен proof-of-stake протокол за фармање.

Управување

Донесувањето на одлуки базирани на блокчејн консензус е воедно решение и проблем. Тоа може да го отстрани авторитетот од централниот супервизор, но сепак покрева прашања во врска со способноста на колективата да обезбеди соодветен одговор. Hard-fork на Eтереум е одличен пример за ситуација во која несогласувањето во заедницата предизвика контроверзии околу демократијата зад блокчеjните.

Во контекст на затворените блокчејните, проблемот со управувањето е уште поизразен бидејќи нивната природа претпоставува недостаток на транспарентност и доверба во однос на процесот на донесување одлуки што се користи во нив.

ЕОS нуди интересна алтернатива за донесување одлуки во заедницата – употребата на 21 Block Propagators (BPs) за да се справи со сите трансакции.

 Чекај, што? Мислев дека овој блокчејн требаше да ја намали централизацијата ?!

Имаш поента. Моделот на владеење на ЕОS е навистина малку чуден, бидејќи во суштина оди против многу својства на блокчејн. Ако сте заинтересирани за повеќе детали за недостатоците на “убиецот на Етереум”,  проверете ја статијата на Тиџс Мас каде што елаборира на оваа тема.

Приватноста и идентитетот

Блокчејните можат да бидат дизајнирани на различни начини. Тие можат да бидат центрирани околу транспарентноста за да ги откријат владините практики зад затворени врати – како Канада, која и дава на јавноста пристап до финансиските податоци или може да се направат приватни – на пример како Monero, која им дава на своите корисници ветување за сигурност и анонимна трансакција што е невозможно да се следи.

Ова ги прави блокчејните отворени за злоупотреба за нелегални цели. Порано само требаше да ја посетите Швајцарија за тоа, но сега кога нашата економија се дигитализира, перењето пари или даночното затајување може да се направат онлајн.

Тешкотиите да се следат трансакциите во некои мрежи (како што се Monero, ZCash и Dash) може да се покажат како проблематични во контекст на меѓународниот криминал, бидејќи потенцијално може да им овозможи на криминалците да ги префрлат средствата преку соодветните токени на тие мрежи.

Најзначајните примери за користење на блокчејн за кршење на законот обично го вклучуваат Биткоин. Silk Road беше озогласениот Dark Web пазар каде што се користеше Биткоин, освен други прекршоци, главно за илегално купување дрога. Артур Будовски, основач на Liberty Reserve, ја воспостави берзата и ги испра милиони долари. Дури и денес, Европол проценува дека само во Европа околу пет милијарди американски долари од криминални пари се перат преку криптовалути.

Сепак, регулативата полека се зголемува. Повеќето берзи во денешно време се очекува да се усогласат со строгите правила на AML и KYC, што им  отежнува на криминалците да ги користат овие платформи за да ги конвертираат нелегалните фондови. Стапките на незаконска активност со Биткоин постојано се намалуваат, бидејќи полициските акции продолжуваат да ги полнат клупите на судовите.

Безбедност

Блокчејн е дефинитивно иновација за безбедност и сигурност, но го има својот сопствен криптонит. Таканаречениот 51% напад во Биткоин белата книга на Сатоши Накамото е веројатно најголемата безбедносна маана на системот. Таа им овозможува на хакерите да го сменат блокчејн записот со употреба на сурова сила, барајќи од сите учесници да внимаваат на следењето на  процесот на фармање.

51% хакерските напади се сметаа само за теоретска можност и нивното појавување беше доста ретко. Хакерите стануваат се покреативни. Само во мај, Monacoin, Bitcoin Gold, Verge и Litecoin Cash претрпеа ваков вид напад.

Економија на токени

За да управувате со блокчејн, треба да изготвите точен модел околу тоа за да ги наградувате фармачките јазли – преку криптовалути. Секоја вредност на дадената валута, било да е евро или долар, се базира на ефикасноста на економијата на соодветната земја. Оние економии кои се нормално созреани, стабилни и регулирани за заштита на учесниците.

Економиите на токенот се незрели, нестабилни и нерегулирани, а вредноста на токенот не мора да биде на пример во нејзината цена во однос на другите (fiat) валути. Нестабилноста е името на играта. Неделните подеми или падови поголеми од 20% се ништо друго освен ретки.

 Можете да станете милионер преку ноќ. Особено ако претходно сте се сметале за милијардер.

 Друг проблем е стигмата околу крипто. Како што се наближуваме до мејнстрим усвојувањето, сите се на истиот воз, инвестирајќи во она што често се безвредни крипто-проекти што не мора да ги разбираат. Лажно напумпани шеми ги има во изобилство, бидејќи измамнички претприемачи сакаат да направат големи профити на грбот на преоптимистичните инвеститори.

Ова го имаме видено и претходно – The Internet Bubble.

 И што се случи после? Се појавија технолошките гиганти –  Google, Yahoo, Amazon, eBay. Распрскувањето на меурот беше природен отпор на пазарот, кој во суштина го “одредил” доброто од лошото.

Она што сакам да го кажам овде е дека не мораме да се плашиме од неизбежниот меур. Мислам, очигледно е дека доста пари ќе бидат изгубени, но гледајќи ја поголемата слика можеме да видиме “чисто”, постабилно опкружување каде што вредноста е, а не маркетиншкиот напор, е судијата.

Една од причините зошто Анакин не успеа да ги исполни очекувањата е поради тоа што го задржа целиот свој гнев кон себе. Блокчејните се децентрализирани по својата природа – тие не се наменети да се чуваат за себе и тие се во рацете на многумина, со нивната содржина да биде видена од сите засегнати страни.

 Што зборува човеков ?!

Па, јас се осврнувам на нивната транспарентност – ако има проблем, тој е таму – за сите да го видат. И ние обично го поправаме она што знаеме дека е скршено, така?

Автор: Стефан Енчев, пишува статии за
The Startup & Hackernoon , студент по право, ентузијаст за стартапи и дигитален маркетинг

Leave a comment