Нуриел “Dr. Doom” Рубини: ‘99% од криптовалутите се со 0 вредност’

Нуриел Рубини е економист со седиште во Њујорк, кој славно ја предвидел финансиската криза во 2008-ма година, кога само неколкумина сметаа дека може да претставува закана за постојниот тек на настани во тоа време.

Економист на Харвард, а сега професор на NYU Stern School of Business, г-дин Рубини отсекогаш бил критикувач на крипто и блокчејн индустријата. На 11-ти октомври, 2018-та година тој сведочеше на сослушувањето на Конгресот на Капитол Хил, во Вашингтон, предупредувајќи ги Американските сенатори за “изворот на сите измами и bubbles” – крипто.

Cointelegraph направи екслузивно интервју со г-дин Рубини за време на BlockShow Americas во Лас Вегас и тој раскажа зошто не верува во smart contracts, во тоа дека Ethereum е измама и фактот дека тој можеби ќе сака да и даде на оваа индустрија уште една шанса.

За ставот “против” крипто индустријата

“Не сум против [тоа], јас сум отворен за секаков вид иновации, но јас сум експерт за финансиски кризи и asset bubbles. И станав познат [со] предвидување на глобалната финансиска криза – избликот на еден од тие bubbles.

Можам да видам bubble кога е очигледен – и за мене, целиот овој простор беше изворот на сите финансиски bubbles и сега ќе се распрсне.

Минатата година, речиси сите што ги знаев, ме прашуваа секој втор ден, “Треба ли да купам Биткоин?”

И цената на Биткоин се покачи двојно, тројно, дури за четири пати, и се искачи на 20.000 долари. И кога тој bubble се распадна – се распадна од 20.000 долари на 6.000 долари во денешно време.

Ако го купивте кога беше на својот врв, загубивте 70 проценти од вашата вредност. И тоа е типично за сите овие финансиски bubbles: тие одат кон колапс. И Биткоин е всушност најдобриот пример, бидејќи просечната криптовалута изгуби, во последните девет месеци, повеќе од 90 проценти од нејзината вредност.

Зборував за постоењето на bubble и овој bubble ќе се појави. И погоди што? Во последната година, [тоа] пропадна. Па мислам дека мислењето ми било оправдано и сум докажал дека сум бил во право.

Биткоин би можел да се крене до месечината или да падне на нула, сепак нема да направам ни денар, бидејќи не сум ниту сум во + ниту во -.

И јас сум само академик што зборува што му дојде на ум. И видов голем bubble и мислам дека е фер како интелектуалец да разговарам за овие работи, а потоа да сфатам што се случува погрешно”.

За движењето на цените во иднина и зошто е Ethereum “измама”

“Една академска студија сугерира дека 81 отсто од сите ICOs беа измама уште на почеток; 11 отсто од нив пропаднале или ги снемало; а од преостанатите 8 проценти што се тргува на берзите, првите 10 минатата година загубија во просек 95 отсто од нивната вредност – повеќе од Биткоин.

Значи, имаше bubble – и сите го возеа тој bubble, сите издаваа ICO, собирајќи пари – но сега веќе тоа пропадна.

Мислам дека тие веќе изгубиле 95 проценти од нивната вредност и можеле да изгубат уште 95 проценти.

Јас би рекол дека 99 проценти од криптовалутите се со нула вредност. Само затоа што некои луѓе веруваат во нешто алтернативно за fiat валути – алтернатива на злато – тогаш, како колекционерски предмети, некои луѓе ќе задржат некој Биткоин. Биткоин нема да исчезне. Но, знаете, Ethereum е bubble и тоа е измама – не вреди ништо – XRP, сите други, сите тие им се случува пропаѓање.”

Кетрин Рос: Зошто мислите дека Ethereum е измама?

Тоа е измама бидејќи поради технологијата. Тие зборуваат за smart contracts – нема ништо во нив што е паметно, сите се buggy. Тие не се вистински договори, бидејќи мора да спроведете одредени договори, не можете да го имате само кодот.

Тие пробаа нешто што не успеа: Нивната DAO беше неуспех.

Знаете, има многу луѓе [кои] зборуваат за нивните DApps или нивните дистрибуирани апликации. 75% од овие апликации се што? CryptoKitties, Ponzi шеми и други пирамидални шеми, и други игри во казино, како Лас Вегас. Значи, по една деценија, што може да ни покаже Ethereum? CryptoKitties и Ponzi шеми? И тоа е она што тие го прават? Тие не прават ништо што е од било каква корист за никого.

KР: Но, ако smart contract е технологија, – и речете дека “buggy” – технологијата може да биде buggy и може да се поправи. Зарем не мислите дека ни треба повеќе време за да го видиме порастот на технологијата и подоброто работење на smart contracts?

НР: Јас не верувам, пред се, во smart contracts. По дефиниција, секој договор мора да биде спроведен од адвокати – [нема ништо што се спроведува] само по себе. Значи, идејата дека ќе ставиш сè во код во договор е глупаво од старт. Типична друга програма има помалку од еден отсто од грешки во својот код, а типичен smart contract има 10 проценти од својот код кој е buggy.

Мислам, ова е реалноста во која сме сега.

И патем, поширокото прашање за криптовалути е дека тие не се приспособливи, и нема систем што ги прави скалабилни; тие не се децентрализирани бидејќи целиот систем е [станува] централизиран; и тие не се сигурни, бидејќи има толку многу начини да ги пробиете.

Значи, тие ги немаат функциите кои [тие] треба да ги имаат: не се скалабилни, не се сигурни, не се децентрализирани. Значи, за што вредат? Со Биткоин, можете да направите пет трансакции во секунда; со Visa, можете да направите 25.000 трансакции во секунда.

Тие [блокчејн заедницата] го кажуваат истото веќе една деценија: “Ќе го решиме proof-of-stake, а не со proof-of-work”. Сè уште не проработело. И ако има нешто скалабилно, тоа ќе биде централизирано и затоа не е сигурно. Значи, постои основен недостаток во технологијата.

Барем финансиските системи што ги знаеме се централизирани, да, но тие се безбедни и тие се скалабилни.

Тие зборуваа дека ќе го поправат, но Виталик Бутерин, кој е креаторот на Ethereum, изјави дека не може да има блокчејн систем кој има три карактеристики во исто време: да биде скалабилен, децентрализиран и безбеден.

За довербата во финансискиот систем

КР: Дури и по глобалната финансиска криза во 2008-ма година, сеуште верувате во традиционалниот систем на финансиско банкарство?

Традиционалните финансиски системи се централизирани – и нема ништо лошо во институционалната централизација од моето гледиште. Тие [блокчејн заедницата] го критикуваат, велејќи: “Ние ги сакаме децентрализирани”.

Но, претпочитам централизиран систем со доверлив орган – но барем тие се безбедни и скалабилни.

Има многу разговори околу децентрализацијата: фармачите се централизирани како олигопол, кодерите се централизирани, платформите се централизирани – бидејќи 99 проценти од сите трансакции се случуваат на централизирана платформа за размена – и има голема концентрација на богатство. Ова е полошо од Северна Кореја во однос на нееднаквоста во приходите и богатството.

Реалноста е токму спротивното: тоа е целосно централизиран систем.

[Во исто време] има многу проблеми со традиционалните финансиски системи. И јас сум еден од најголемите критичари на финансискиот систем. И верувам дека постојат начини да се [демократизираат] финансиите и да се направат поефикасни, но ова не е засновано на блокчејн.

Постои револуција во финансиските услуги: се вика fintech и има нула врска со криптовалути и блокчејн.

Се базира на AI, машинско учење, Internet of Things и big data. Тоа е револуционизиран систем на плаќања, осигурување, распределба на кредити, функции на пазарот на капитал и управување со средства.

Да ги земеме, на пример, платежните системи: Постојат веќе многу системи за дигитално плаќање – кои прават милијарди трансакции на ден и се користат од милијарди луѓе ширум светот – кои не се базираат на блокчејн. Во Кина имате AliPay и WeChat Pay; во Индија, ги имате сите овие UPI системи; во Африка имате M-Pesa; во САД, имате Venmo, PayPal, Square – и така натаму, и така натаму. Ова се корисни трансакции.

Со овие модели, можете да направите милиони трансакции – и има милијарди трансакции направени од милијарди луѓе денес. Тие се системи за дигитално плаќање засновани на [традиционалната финансиска институција и fintech]. Тие немаат никаква врска со блокчејн. Не ни треба блокчејн, не ни треба крипто за [демократизација] на финансии.

Веќе постои револуција: ќе има многу поголема конкуренција, ќе има многу повеќе пристап. Ако си сиромашен земјоделец денес во Кенија, го користите M-Pesa. На вашиот мал паметен телефон, можете да направите трансакции, да позајмувате и да позајмувате, да ги купите и продадете своите стоки и услуги, да имате цела низа финансиски услуги без банка од тули и малтер. И сите овие работи се достапни за милијарди сиромашни луѓе во Африка. Што [тие] имаат врска со блокчејн или крипто? Ништо, нула. Значи, постои револуција и нема никаква врска со блокчејн.

КР: Целата филозофија на индустријата беше да се создаде транспарентен систем и да се создаде нов свет од финансиски систем кој може да му верувате, финансиски систем кој мисли за корисникот, клиентот. Значи, мислите дека не успеа да го стори тоа што требаше да стори?

НР: Се разбира, тоа целосно не успеа: по 10 години, нема некоја killer app; крипто-средствата пропаѓаат; тие изгубиле 99 проценти од нивната вредност; сите овие експерименти не доведоа ниту една корпорација ниту единствена финансиска институција која ја користеше оваа технологија; и нема причина зошто тие би сакале да ја користат оваа технологија. И зошто воошто би сакале?

Зошто би сакал да му верувам на некого во Русија или во Кина за да ги потврдам моите трансакции? Тоа не е безбедно. Зошто би сакал да го сторам тоа? Постојат централни банки, постојат корпорации, постојат институции кои веќе постоеле засновани на доверба – на репутација. И знам со што си имам работа.

Претпочитам овие институции да ја потврдат мојата трансакција, а не некој во Кина, кој може да манипулира со сè што правам. Зошто треба да му верувам на некој додека не знам како им е името, кои се, што прават.

КР: Значи, повеќе би сакал да верувате во банките? Како можете да бидете сигурни дека вашите пари се безбедни?

НР: Имаме закони за безбедност. Ако банката манипулира, имало стотици милијарди долари во парични казни за банките и нивното лошо однесување – луѓето завршиле во затвор. Има многу проблеми со традиционалниот финансиски систем: Блокчејн и криптовалутите не го решаваат овој проблем. Fintech го решава, но fintech нема никаква врска со блокчејн или криптовалути.

Јас сум првиот што го критикуваше финансискиот систем, пишував за финансиска криза, го критикував [банкарскиот систем]. Не верувам дека крипто или блокчејн решава, ниту еден од проблемите на нашиот постоечки финансиски систем, [и тие] не решаваат ништо.

Тоа е само нешто за еден куп self-serving луѓе што зборуваат за децентрализација, зборуваат за слободата, зборуваат за демократизација на финансиите – нема демократизација на финансиите, нема повеќе пристап до финансиски услуги преку крипто или блокчејн. Постојат и други алтернативи, како што е М-Pesa, кои даваат моќ и даваат демократизација на финансиите на милијарди луѓе во Африка. Овие работи немаат никаква врска со блокчејн. Верувам во тие работи.

Не верувам во блокчејн.

КР: Ја разбирам вашата гледна точка, но само за да биде јасно, банкарскиот систем постои со векови, нели? Значи, можеби треба да им дадете шанса на крипто и блокчејн индустриите?

НР: Не, не се обидувам. Јас ќе дадам шанса на финансиска иновација што го менува финансискиот систем.

Сите тие работи [споменати погоре] – тие ги револуционизираат финансиите, тие водат кон конкуренција, го принудуваат банкарскиот систем да иновира или нема да преживее, а тие го менуваат светот. Но, тие немаат никаква врска со блокчејн. Зошто треба да дадам шанса на нешто што не даде никаква корисна употреба за никого.

КР: Моето последно прашање е дали некогаш сте се обиделе да тргувате со криптовалути?

НР: Не сум се обидел. Некои луѓе велат: “О, критични сте кон крипто, затоа што не поседувате Биткоин или криптовалути.” Имам нулта позиција – не сум во корист ниту во загуба.

Јас може да бидам во право или може да бидам грешка, но крипто може  да се крене до месечината или да оди на нула; Јас нема да направам денар од тоа. Јас сум интелектуалец. Јас сум академски граѓанин. Немам конфликт на интереси.

Мојата единствена работа е мојата академска репутација. Ако се докаже дека сум грешка, мојата репутација ќе биде негативно засегната. Но, јас нема да направам ниту денар. И затоа, јас нема да заземам позиција на еден или друг начин, бидејќи, ако заземам став, имам финансиски интерес да испромовирам одредена криптовалута; и тоа не е во мојот интерес.

Јас сум интелектуалец и нема да направам пари – на еден или друг начин – се држам надвор од сето тоа.

Leave a comment