Големите правни прашања кои што блокчејн девелоперите ретко ги дискутираат

Софтвер кој е лиценциран под лиценци за софтвер со отворен код (OSS) е основен за успехот на блокчејн проектите. Таквите лиценци дозволуваат заеднички, децентрализиран развој, поттикнуваат брзо усвојување од страна на корисниците и овозможуваат заедницата да го “разоткрие” проектот за решавање на стратешките спорови.

Всушност, лиценците за ОСЅ се користат од двата најголеми јавни блокчејнови, ethereum и биткоин, како и многу други големи блокчејни проекти, вклучувајќи ги и програмите HyperLedger и Corda на R3.

Сепак, OSS лиценците генерално се сосема различни од традиционалните софтверски лиценци. Важноста на избирање на правата OSS лиценца и усогласување со условите на таа лиценца ретко се дискутира од страна на блокчејн заедницата.

Ако блокчејн проекти бараат усвојување од страна на претпријатијата, лиценцата за ОSS за проектот ќе има материјално влијание врз стапката на усвојување. Дури и за воспоставените проекти како ethereum, потенцијалните деловни корисници внимателно ги разгледуваат лиценците за OSS кои можат да се користат.

На пример, Џери Куомо од IBM неодамна забележа на подкастот за блокчејн иновации на Фредерик Мунава дека комплексноста на OSS-лиценците за ethereum е една од причините поради кои IBM одлучи да се префрли од ethereum на сопствениот блокчејн проект, кој на крајот стана дел од проектот HyperLedger.

Потенцијалните претпријатија корисници на блокчејн проект ќе одлучат кој блокчејн проект ќе го усвојат со примена на истите критериуми што ги користат за усвојување на други лиценцирани OSS проекти: (1) сложеноста на лиценцата или лиценците за ОSS проект; (2) потенцијалната тешкотија во исполнувањето на обврските од таквата лиценца за ОSS; и (3) потенцијалните предизвици за интегрирање на блокчејн проект со други софтверски проекти.

OSS лиценците драматично варираат во нивните услови. Иницијативата за слободен софтвер (OSI) одобри 83 лиценци како “софтвер со отворен код”.

Сепак, целосната комплексност на лиценцирање на OSS е предложена од SPDX проектот, под раководство на Linux Foundation, која идентификува 345 “големи” лиценци; Софтверот Black Duck наведува 2.500 верзии на лиценци за тип OSS во својата Knowledge Base, која опфаќа повеќе од 530 милијарди линии на OSS код од над 9.000 forges и складишта на проекти со отворен код. Black Duck  забележува дека 94% од проектите OSS се лиценцирани според првите 10 ОSS лиценци.

Двата главни типови на OSS лиценци се “copyleft” и “permissive”. Ethereum е првенствено лиценциран под две copyleft лиценци: Lesser General Public License верзија 3 (LGPLv3) и General Public License верзија 3 (GPLv3). Од друга страна, Bitcoin Core е лиценциран според MIT лиценцата, најпопуларната permissive лиценца.

Copyleft лиценци

Лиценците на Copyleft ги наметнуваат најрестриктивните услови за користење на OSS. Најдобар познат пример за copyleft лиценца е General Public License верзија 2 (GPLv2), која се користи за оперативниот систем на Linux.

Според Knowledge Base на Blac Duck, GPLv2 е втората најпопуларна лиценца, усвоена од 14% од OSS-проектите. GPLv3 користена од Ethereum е апдејтирана верзија на GPLv2, објавена во 2007-ма година. Најосновна карактеристика на лиценцата copyleft е нејзината “реципрочна” одредба: законски услов дека и оригиналниот OSS и сите “изведени дела” на оригиналниот OSS да бидат дистрибуирани исклучиво под условите на лиценцата copyleft. “Деривативна работа” е технички термин според законот за авторски права на САД, кој ја опишува работата врз основа на едно или повеќе постоечки дела кои претставуваат оригинално авторско дело.

Законот за авторски права првично беше дизајниран за да ги заштити книгите, песните и филмовите, но исто така го штити софтверот. Еден пример е серијата Game of Thrones која е деривативна работа базирана на серија инспирирана од роман со исто име. Иако изведеното дело генерално значи модификација на софтверот, деривативното дело може да се создаде на други начини: на пример, две програми што се составени заедно често се сметаат за деривативни дела.

Сепак, примената на законот за авторски права на софтвер продолжува да е неизвесна. Следствено, интеграцијата на лиценцираните copyleft проекти со проекти лиценцирани под други OSS лиценци  или лиценци за сопственост вклучува комплексна правна анализа.

Усогласеноста со лиценцата copyleft е значително повеќе предизвик отколку усогласеноста со дозволените лиценци: лиценците на copyleft имаат посложени обврски, а недостатокот на јасност на законот за авторски права како што се применува за софтвер создава други проблеми. OSS заедницата која поддржува лиценци за copyleft е многу загрижена поради злоупотреба на OSS од страна на комерцијални продавачи.

Оваа заедница е прилично агресивна во барањето согласност со таквите лиценци од корисниците. Практично сите судски постапки во врска со OSS лиценците  се донесени со извршувањето на copyleft лиценците.

Permissive лиценци

Permissive лиценци наметнуваат многу малку термини за користење на OSS, генерално само бара од корисникот да вклучи известувања и копија од лиценцата. За разлика од copyleft лиценците, тие не вклучуваат “реципрочни” обврски.

OSS заедницата која поддржува permissive лиценци, генерално смета дека permissive лиценците поттикнуваат побрзо усвојување на OSS проект и дека “реципрочните” услови на copyleft лиценците не се неопходни за успешен развој на блокчејн проект.

Најдобар познат пример за permissive лиценца е MIT лиценцата што ја користи биткоин. Според Knowledge Base на Black Duck, 38% од OSS-проектите ја усвоија MIT лиценцата, што ја прави најпопуларната OSS лиценца.

Повеќето блокчејн проекти не се историски фокусирани на важноста на избор на лиценца за OSS. Сепак, внимателно размислувајќи за изборот на лиценца и одвојување на време за да ги разберат разликите во барањата за усогласување и пристапот кон спроведувањето треба да им овозможи на проектите да ги искористат долгорочните придобивки.

Не само што изборот на лиценца ќе влијае на подготвеноста на претпријатијата да го усвојат проектот, но избраната лиценца ќе ја диктира и филозофијата за усогласување и заедничката култура на проектот.

 

Leave a comment