Блокчејн и Brexit: Како неговото усвојување може да помогне во односите помеѓу Велика Британија и ЕУ

Блокчејн има еден нов поддржувач: Британскиот министер за финансии, Филип Хамонд. На конференцијата на Конзервативната партија на тема “Како Британската влада може да го реши проблемот со границата помеѓу Велика Британија и Ирска после Brexit”, тој посочи дека блокчејн технологија може да биде решение.

“Постои технологија која станува достапна […] Не тврдам дека сум експерт за тоа, но најочигледната технологија е блокчејн.”

Тој не навлезе во понатамошни детали, но го спомна развојот на дистрибуираната ledger технологија (DLT) како еден начин за олеснување на односот меѓу Северна Ирска и Република Ирска, тој предизвика надеж дека блокчејн може да помогне да се обезбеди беспрекорна post-Brexit трговија меѓу Обединетото Кралство и ЕУ, и сето ова без потреба Британија да биде дел од Европската Економска Област или Царинската Унија.

Сепак, иако постои потенцијал за DLT да се користи во post-Brexit светот, се уште има многу долг пат пред да се понудат решенија кои вклучуваат блокчејн технологија. И уште поважно, иако најдобрите блокчејни обезбедуваат непроменли ledger за трансакции, сепак ќе остане вечното прашање за почетната веродостојност на сите податоци внесени во нив.

Блокчејн граници

“Во мојата проценка постои нула шанса дека блокчејн технологијата ќе помогне да се среди односот со границата меѓу Северна и Република Ирска”, вели Вили Лехдонвирта. Вонреден професор и виш научен соработник на Оксфорд Универзитетот, неодамнешното истражување на Лехдонвирта, се фокусираше на примената на блокчејн во пошироката глобална економија. И додека тој е запознаен со ветувањата кои се направени во име на DLT, тој е скептичен за тоа дали повеќето од овие ветувања ќе бидат реализирани.

“Блокчејн стана магичен збор за луѓето како Филип Хамонд, кои не знаат за што зборуваат, и ги прикачуваат на него сите видови на надежи и соништа. Мислам дека обврската е на поборниците да објаснат како би можела да помогне тука блокчејн технологијата. За почеток, би требало да знаеме што точно се подразбира под “блокчејн” тука. Ако тоа значи биткоин-стилски peer-to-peer proof-of-work, тогаш очигледно продуктивната моќ и латентноста ќе бидат голем проблем, против која очекувана корист? “

Навистина, скалирањето е се уште моментален непријател за Биткоините и други proof-of-work (PoW) блокчејни (на пример, Ethereum, Bitcoin Cash, Litecoin, Monero), и додека се направени подобрувања во последниве неколку месеци, сепак е тешко да се замисли Биткоин – блокчејн стил како се  справува со огромниот дневен сообраќај на Ирската (и секоја друга ЕУ-Велика Британија) граница. На пример, во просек околу 30.000 луѓе секојдневно ја преминуваат границата Север-Југ, додека 35% од извозот на Северна Ирска заминува во Републиката (во вредност од околу 4 милијарди фунти во 2016-та година). Ова е огромна количина на сообраќај, но блокчејните на PoW-от од друга страна не се особено скалабилни во споредба со постојните системи: Биткоин може да се справи со максимален број на седум трансакции во секунда (во споредба со 50.000+ на Visa), додека Ethereum заостануваше во декември минатата година, по популарноста на CryptoKitties.

Што се однесува до приватните или “дозволените” блокчејни (кои се централизирани), Лехдонвирта не мисли дека и тие покажуваат многу ветувања. “Ако тоа значи дозволен блокчејн на IBM-стил, тогаш тоа е во суштина само заедничка база на податоци, најверојатно ништо посебно.”

Не само што ова не е особено значајно, но моментално нема индикации дека приватниот блокчејн е значително поефикасен или поефективен од заедничката база на податоци. “Ако зборуваме за дозволените блокчејни, тие допрва треба да докажат дека имаат поголема корист во однос на централизираните бази на податоци, па затоа не гледам никаква корист од нив моментално”, вели Ангус К. де Креспини, поранешен лидер за блокчејн и криптовалути на ЕY.

Единствената добра граница  е да нема граница

Оваа песимистичка проценка на применливоста на блокчејн за прекугранична трговија ја делат и други експерти. Гери Барнет, главен аналитичар на Technology Thematic Research Program на GlobalData, вели:

” Блокчејн технологијата не е добро прилагодена за обработка на прекуграничната трговија. Таа е скапа, комплексна и бавна.”

Како што објаснува Барнет, проблемот не е само технолошката способност, туку значењето:

“Блокчејн само станува корисен или интересен во домени каде ниту еден учесник во мрежата не може да ја преземе улогата на координатор за трансакции. Во [прекуграничната трговија], дали им се допаѓа увозот или не, граничната власт може да ја преземе таа улога и да го овласти увозниците да го користат системот што го избираат”.

И пофундаментално, постојат длабоки политички тензии што ја ослабуваат можноста за “разрешување” на проблемот со Ирската граница. Без оглед на тоа колку ефикасен, ефтин и сигурен DLT би можел да стане, Ирскиот народ од двете страни на јазот најверојатно ќе биде многу незадоволен од каква било царинска постапка, откако поминаа две децении (од Good Friday Agreement во 1998-ма) откако се навикнаа да се поминува слободно од една земја до друга.

Ник Ботон, експерт за трговски работи и дигитални економии во Landmark Public Affairs (и порано во Европскиот центар за меѓународна политичка економија), изјави:

“За прашањето за Северна Ирска, за жал, не е она што најверојатно ќе биде решено преку оваа технологија, тоа е строго политичко прашање во оваа фаза. Дури и ако блокчејн царинска граница е нешто што би можело да се развие во наредните 5 години, што би можело совршено да се справува со сите царински прашања, границата на Ирска или помеѓу Северна Ирска и остатокот од Велика Британија се уште би било невозможно да се продаде на Ирска и Северна Ирска. Границата, без разлика дали е лесна или тешка, се уште е граница, што би барало полициско работење , за да се спречи измама и криумчарење. Таквиот аранжман, без разлика дали во Ирска или поморска, ќе биде отфрлен од двете страни на Ирскиот остров”.

Граница (тешка или лесна), најверојатно, ќе го заживее споменот на живеење за време на невољите, кој беше дефиниран со период на насилство и воено присуство по Ирската граница. “Тоа е опасно во секакви услови”, изјави д-р Кети Хејворд за Business Insider во април. “Северна Ирска е уникатна ситуација и нејзината чувствителност треба да се почитува”.

Фундаментални прашања

Кога ова прашање е проширено за во опсегот да се вклучи идната трговија и односи на Велика Британија со остатокот од ЕУ, прогнозата е малку подобра, но сé уште има сериозни прашалници за надминување на она што блокчејнот може да го понуди за постојните решенија.

Дигиталната консултантска група Reply објави извештај во декември наречен “Blockchain for Brexit”, во кој ги истакна областите во кои DLT може да помогне во post-Brexit Британија-ЕУ трговија. “Примарниот придонес на блокчејнот овде е [да] воспостави цврста и непропусна патека за податоци за стоки”, пишуваат авторите на извештајот, тврдејќи дека таквата патека “ќе ја намали потребата од инспекции на границата”.

Сепак, во својот извештај, Reply забележува дека мора да се исполнат неколку услови и предизвици пред да може да се реализира таква улога за блокчејн:

“Со други зборови, за правилно користење на блокчејн, не е доволно да се зачува евиденција за потеклото на некој предмет. Мора да имате целосна евиденција за сите трансакции кои вклучуваат предмети, вклучувајќи ги инспекциите. Ова значи нивно додавање на блокчејн на секоја врска во синџирот на снабдување”.

Одржувањето на целосна евиденција како оваа би можело да биде трудо-интензивно, особено кога станува збор за обработка на стоки. “На пример, кога едно големо животно или риба се распарчени на парчиња, треба да се продадат на повеќе потрошувачи. Блокчејн може да се користи за да се провери дали вкупната тежина на парчињата е во согласност со оригиналната тежина на целата, но повторно со ова претпоставуваме дека сите парчиња се проследуваат.”

Уште посериозно прашање се врти околу претпоставката дека податоците првично влезени во блокчејн се сигурни. На пример, блокчејн може да ви каже дека портокалот дојде од, да речеме, Шпанија, и дека  не е менуван или заменет, како што тоа го прави својот пат низ синџирот на снабдување, но не може да гарантира за себе дека лицето кое прво го регистрирало на тој блокчејн ја кажува вистината за неговото шпанско потекло.

Можеби всушност доаѓа од Португалија, што значи дека се уште треба да имаме дополнителни системи за утврдување на веродостојноста на првичните записи на дистрибуираната ledger.

Ангус К. де Креспињи се согласува:

“Ако ги разгледуваме јавните блокчејни, блокчејнот е исто толку добар колку и податоците што ги внесувате, и за да се постигне договор за тоа кои податоци се ставени, треба да ги координираме луѓето за почеток. Блочејните најчесто им се продаваат на широките маси како начин да се координираат различни групи на луѓе, но оваа координација е прашање на луѓе, а не проблем со технологијата. Откако ќе можете да ги координирате луѓето, скоро секогаш постои подобра технологија за користење отколку блокчејн.”

Без оглед на тоа дали другите технологии се подобри, тие веќе се чини дека имаат почетен старт над блокчејн, со што се намалува веројатноста дека Британската влада сериозно ќе се осврне на имплементацијата на DLT. “HMRC [Приходите и царината на Нејзиното Височество, даночната служба на Велика Британија] е веќе во процес на поставување на првите фази од главната програма за дигитализација (Службата за царинска декларација)”, заклучува Гери Барнет, истакнувајќи ја можноста дека забелешките на Филип Хамонд може да се надвор од чекор со остатокот од неговата влада.

“[Ова] претставува повеќегодишна инвестиција од неколку милиони фунти, но која ефективно ја проширува функционалноста на веќе постоечкиот дигитален царински систем. Ова би можело да се примени за да се справи со зголемениот обем на царински декларации […] Во оваа фаза, додавањето на блокчејн технологија во мешавината би можело ефикасно да го зголеми ризикот и да го одложи проектот.”

Leave a comment